EN |  فا
Menu

نمایش اخبار

جزئیات مطلب

جمع بندي سلسله نشست هاي "ارتقا قابليت زيست پذيري شهرها و كيفيت زندگي شهروندان، با اجراي سياست بازآفريني شهري"

جمع بندي سلسله نشست هاي ارتقا قابليت زيست پذيري شهرها و كيفيت زندگي شهروندان، با اجراي سياست بازآفريني شهري


امروزه شهرها با مجموعهای از چالشها و مشکلات متعدد روبرو هستند. فاصله و شکاف طبقاتی بین فقرا و ثروتمندان در حال تشدید است، گسترش انواع نابرابریها در دسترسی به منابع، امکانات و خدمات شهری، منجر به قطبی شدن شهرها و تشدید ابعاد گوناگون فقر شهری اعم از فقر درآمدی، فقر بهداشتی و آموزشی، فقر خدمات اجتماعی و فقر خدمات پایه شده است‌. کارشناسان، گسترش فقر شهری در کشور را زمینه ساز شکل گیری حاشیه نشینی و بروز انواع آسیب‌های اجتماعی مانند بزهکاری، سرقت، اعتیاد و جرائم مربوط به مواد مخدر می دانند‌‌‌. کاهش اعتماد اجتماعی، رضایتمندی و امید به آینده در میان شهروندان و همچنین افول سرمایه‌های اجتماعی از دیگر آسیب‌هایی است که سلامت و انسجام جوامع شهری را در کشور تشدید می کند. از سوی دیگر ایران از نظر آمار وقوع حوادث طبیعی مقام ششم را در جهان دارد و 90 درصد از جمعیت کشور در معرض خطرات ناشی از حوادث طبیعی قرار دارند . بر اساس آمارهای موجود، سالانه 1000 زلزله در کشور اتفاق می افتد که 240 مورد آن زلزله‌هایی با بزرگی بیشتر از 4 درجه در مقیاس ریشتر هستند . این در حالی است که 90 درصد از شهرهای کشور در برابر یک زلزله 5/5 ریشتری پایداری لازم را ندارند‌. همچنین وقوع سالانه بیش از 100 هزار آتش سوزی در شهرها و افزایش بیش از ده برابری وقوع سیل در کشور نسبت به 5 دهه گذشته، بحران ایمنی را به یکی از اصلی ترین چالش‌های شهرها تبدیل کرده است‌. پایداری و تابآوری پایین ساختمانها و مکانهای عمومی در برابر زلزله، سیل، حریق و طوفان تا حدی است که بر اساس گزارش سازمان هلال احمر سالانه 7 درصد از درآمد ناخالص ملی کشور بدون احتساب هزینه‌های پنهان در بخش بلایا هزینه می شود‌. 

همچنین شهرهای کشور که روزگاری جلوه گاه اندیشه ایران شهری بوده اند در گذر به توسعه مدرن دچار مشکلات هویتی، تاریخی، اجتماعی و فرهنگی شده اند‌. بحران هویت، افت منزلت مکانی و کم توجهی به حفاظت از میراث معنوی، طبیعی و ملموس  تنها بخشی از نمود این مشکلات است‌.

بازآفرینی‌شهری سیاستی جامع و یکپارچه برای پاسخگویی به مسائل شهرهاست. به نحوی که قابلیت زیست پذیری شهرها و کیفیت زندگی شهروندان را ارتقا دهد‌. این سیاست به صورت توامان، پیشگیری و درمان مشکلات شهری در تمامی ابعاد اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و کالبدی را از طریق اتخاذ نگرش فضایی، راهبردی و شهرنگر مورد توجه قرار می دهد‌. از این رو حل چالشهای شهری نه در یک محدوده منفک و جدا از شهر، بلکه هم پیوند با ساختارهای سرزمینی و منطقه‌ای و به صورت چند وجهی مورد توجه قرار می گیرد. به گونه ای که توسعه اجتماعات محلی را در پی داشته باشند‌. بازآفرینی شهری، دربرگیرنده شبکه‌ای از اقدامات و برنامه‌های منعطف در مقیاس‌های فضایی مختلف و در مسیر اهداف توسعه پایدار است و در تمامی سطوح مشارکت حداکثری تمامی کنشگران و ذی النفعان به ویژه مردم را بهمراه دارد. بنا به عقیده متخصصان، بازآفرینی شهری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان در گرو تعریف و اجرای مجموعه ای متصل از برنامه‌ها و اقدامات هماهنگ و هم افزا در مقیاس شهری و محلی است‌.

توسعه و تجهیز امکانات و خدمات روبنایی در مقیاس شهری و محله ای

کاهش فقر شهری یکی از کلیدی ترین اهداف در بازآفرینی شهرها است‌. اسناد جهانی همواره رشد نامتوازن و توزیع نابرابر خدمات در سطوح مختلف فضایی را  از وجوه اصلی فقر شهری تعریف کرده اند‌. در این اسناد دولتها مکلف شده اند تا با تامین و توزیع عادلانه خدمات پایه از قبیل مراکز بهداشتی و درمانی، مراکز فرهنگی، تفریحی و آموزشی میان تمام شهروندان برای حل این معضل اقدام کنند‌.

بهسازی و ارتقای زیرساختهای شهری و محله ای، فضاهای شهری و توسعه قلمرو عمومی

نقش و تاثیر فضاهای شهری با کیفیت بر حیات اقتصادی شهرها و مراکز شهری، بهبود اقتصاد محلی، بهبود سلامت جسمی و روان شهروندان، کاهش جرائم و ارتقای امنیت اجتماعی، افزایش تعاملات و هم پیوندی اجتماعی، تسهیل ارتباطات و ارتقای سیستم حرکت و جابجایی، آنها را به یکی از ابزارهای کلیدی و تاثیرگذار برنامه ریزان و سیاست گذاران شهری در مواجه با چالش‌های شهری تبدیل کرده است‌. تاثیر گذاری این فضاها بر بازآفرینی شهرها به حدی است که سازمان ملل متحد در بند یازدهم از سند بین المللی اهداف توسعه پایدار، فصل ویژه ای را به فضای عمومی اختصاص داده است‌.

بهسازی، نوسازی و مقاوم سازی مسکن

کیفیت مسکن و محیط پیرامون آن پیامدهای اجتماعی و اقتصادی عمده ای بر ساکنان شهرها دارد‌. تامین مسکن مناسب، کافی و قابل استطاعت، با کیفیت و معیارهای قابل قبول، به ویژه برای گروهها و دهکهای پایین جامعه از اقدامات اصلی در ارتقای کیفیت سکونت به شمار می آید‌. بهسازی و نوسازی مسکن یکی دیگر از برنامه های بازآفرینی شهری است که عمدتاً از طریق اقداماتی چون اعطای مشوق‌ها و بسته‌های حمایتی، نظارت بر کیفیت ساخت و ساز، مقاوم سازی و اسکان مجدد به اجرا می رسد‌.

ارتقای توانمندی‌های اقتصادی، اجتماعی و نهادی

یکی از پیش شرط‌های اصلی بازآفرینی شهرها، توسعه توانمندی‌های افراد، گروهها و جوامع است‌. از این طریق قدرت و توانایی اعضای اجتماع برای کنترل و هدایت زندگیشان افزایش می یابد. در این فرآیند با ارتقای دارایی‌های مادی و معنوی، افراد و گروهها ظرفیتهای لازم برای مشارکت فعال در جهت تحقق اهداف اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی توسعه اجتماعات محلی را به دست می‌آورند‌.

ظرفیت سازی، نهاد سازی و ابزار سازی

ظرفیت سازی، نهاد‌سازی و ابزار سازی، سه راهبرد اصلی در توسعه توانمندی‌های جوامع است‌. از طریق برنامه‌های آموزشی، مهارت افزایی و ارتقای سطوح آگاهی در ابعاد مختلف، ظرفیت‌های لازم در افراد و اعضای اجتماع ارتقا پیدا می کند‌.  انتقال قدرت به مردم و نهادهای مردمی، مانند سازمانهای اجتماع محور، تسهیلگران و توسعه گران نیز پیش شرطی مهم در توسعه توانمندی جوامع است که در چارچوب برنامه‌های نهادسازی محقق می شود‌. بی شک در مسیر اعطای قدرت و توانایی به اعضای اجتماع موانع حقوقی و یا مالی متعددی وجود خواهد داشت که باید با برنامه‌های ابزارسازی، شناسایی و در رفع آنها کوشش شود‌. بازآفرینی شهرها از طریق چارچوب‌های بخشی و تمرکز گرا ممکن نیست‌. از اینرو باید برای پرهیز از عدم هماهنگی و موازی کاری با تشکیل شبکه ای منسجم از اقدامات، شرایط همکاری افقی بین کنشگران اصلی فراهم شود‌. این امر در گرو تعهد مشترک تمامی دستگاههای دولتی و مدیریت شهری، مشارکت مردم، فعالان غیر دولتی و خصوصی و سازمانهای مردم نهاد است‌. اتخاذ سیاست بازآفرینی شهری در تدوین برنامه‌های توسعه شهری و همچنین تعریف و اجرای این اقدامات در شبکه ای به هم پیوسته و با تقسیم نقشها و وظایف میان تمامی بازیگران و کنشگران، شهرها را یاری خواهد کرد تا به گونه ای پایدار، با چالشها و مشکلات خود روبرو شوند و کیفیت زندگی مطلوبی را برای شهروندانشان به ارمغان بیاورند‌.

 

 


 

نشست جمعبندی دفتر چهاردهم-عمران و بهسازی - 2.pdf

ايجاد شده توسط : zolfaghar-m در 1396/6/5 10:45:0
تعداد بازدید: 126

rating
انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج