EN |  فا
Menu

نمایش اخبار

جزئیات مطلب

تحلیل پیامدهای نوسازی بافت فرسودۀ شهری بر کیفیت محیط زیست، با تأکید بر تغییرات کاربری زمین (نمونۀ مطالعاتی: بزرگ‌راه نواب)

تحلیل پیامدهای نوسازی بافت فرسودۀ شهری بر کیفیت محیط زیست، با تأکید بر تغییرات کاربری زمین (نمونۀ مطالعاتی: بزرگ‌راه نواب)


شناسنامه پایان‌نامه

دانشجو: فاطمه صفرزاده طرازکوهی

اساتید راهنما: دکتر منوچهر طبیبیان، دکتر شهرزاد فریادی

استاد مشاور: دکتر سعید گیوه­چی

مقطع تحصیلی/ رشته/ گرایش: کارشناسی ارشد/ مدیریت و برنامه‌ریزی آموزش محیط‌زیست/ ـــــــــ

دانشگاه/ دانشکده: دانشگاه تهران/ دانشکده محیط‌زیست

خلاصه پژوهش

مشکلات زیست‌محیطی، یکی از اساسی­ترین مشکلات شهرهای بزرگ و کلان‌شهرها، و نتیجۀ تعارض و تقابل آن‌ها با محیط طبیعی­ست؛ چراکه  توسعۀ شهری ضرورتاً با تسلط ساختمان‌ها، صنایع و حمل‌ونقل و فعالیت‌های اقتصادی بر فضای طبیعی همراه است، و این تسلط، به مرور زمان به شکل چیرگی شهر بر طبیعت تغییر می­یابد و زمینه­ساز آلودگی‌های گستردۀ شهری می‌شود. نتیجۀ این روند نیز از بین رفتن تعادل و سازگاری میان انسان و طبیعت، و به هم خوردن روابط اکوسیستم­هاست.

بافت‌های فرسودۀ شهری، یکی از مهم‌ترین مسائل مدیریت شهری­ست. این بافت‌ها، به عرصه‌هایی از محدودۀ قانونی شهرها اطلاق می‌شود که به سبب فرسودگی کالبدی، نابرخورداری از دست‌رسی مناسب سواره، تأسیسات، خدمات و زیرساخت­های شهری، آسیب‌پذیرند و ارزش مکانی، محیطی و اقتصادی کمتری دارند. با توجه به این‌که این نوع محلات، از تأسیسات بهداشت شهری مناسب برخوردار نیستند، از مسائل عمده­ای که در بازسازی این محلات مورد توجه قرار می­گیرد، دفع نامناسب فاضلاب شهری، مشکلات جمع­آوری و دفع مواد زاید، اختصاص نیافتن فضای سبز لازم، و معضلات مربوط به حمل‌ونقل شهری­ست. زنده‌سازی و به وجود آوردن انطباق با وضع جدید زندگی و ایجاد زیرساخت­های شهریِ منطبق با بافت‌های سنتی، از مواردی­ست که در برنامه‌ریزی محیط زیست بافت فرسوده مورد توجه قرار می­گیرد. با توجه به مسائل گوناگون بافت‌های فرسودۀ شهری، به­خصوص مسائل زیست‌محیطی، در مجموع، اوضاع نامناسبی برای زندگی شهروندان در این بافت‌ها ایجاد شده است؛ که ضرورت توجه به این موضوع را موجب می‌شود.

به منظور دست‌یابی به اهدافی مانند بهبود وضعیت زندگی، ارتقای سطح امنیت، افزایش سطوح فضای سبز، تراکم مطلوب بافت‌های شهری، حفظ و احیای بافت‌های فرهنگی و تاریخی، بهبود رواناب و فاضلاب و زیباسازی مناظر شهری، بازسازی و نوسازی بافت‌های فرسوده، مخصوصاً در کلان‌شهر تهران، لازم می­نماید. در پی نوسازی بافت‌های فرسودۀ قدیم، گاهی به علت نیازهای بافت جدید، صرفۀ اقتصادی، ارتقای کیفیت زندگی شهروندان، افزایش خدمات عمومی و ضرورت وجود فضاهای فرهنگی، آموزشی و تفریحی و خدماتی، تغییر کاربری­های موجود لازم می­شود. در پی این تغییرات، کیفیت محیط طبیعی، و به تبع آن، محیط مطلوب برای زندگی، دستخوش دگرگونی­هایی خواهد شد. این تغییرات، با مدیریتی هوشمندانه، وضعیت پیشین را بهبود خواهد داد.

بزرگ‌راه نواب، بدین علت که نوسازی کامل شده، و پیامدهای نوسازی آن نیز مشهود است، منطقۀ مطالعاتی انتخاب شده است. مقیاس خردی که در این پژوهش تجزیه و تحلیل شده، محدود به قسمت ساخته­شدۀ پروژۀ نواب در منطقۀ 10، یعنی از شمال تا خیابان آذربایجان، از جنوب تا خیابان بریانک، از شرق تا بزرگ‌راه نواب، و از غرب تا مجتمع­های نواب است. در این پژوهش، تغییرات و پیامدهایی که به سبب نوسازی بافت‌های فرسوده در کاربری­ها ایجاد شده­اند، شناسایی، و سپس معلوم شد که در مقیاس خرد، عواملی از جمله آلودگی صوتی، آلودگی هوا، کمبود فضای سبز، دست‌رسی­های نامناسب، و آلودگی آب و خاک، از جمله مشکلات موجود در این محدوده به شمار می‌روند.

در این راستا، سه راه حل برای هم­سو کردن این مشکلات و پیامدها با اصول زیست‌محیطی بدین شرح ارایه شده است:1ـ انتقال تدریجی دست‌رسی­های محلی ساکنان حاشیۀ محور نواب از کندرو به منطقۀ مسکونی پشتی، و تبدیل کندرو به سبزراه پیاده، و تقویت تنوع عملکردهای تجاری و خدماتی و تفریحی حاشیۀ نواب با دست‌رسی از طریق سبزراه پیادۀ جدید یا سواره از طریق بافت پشتی، همراه با ایجاد پارکینگ های مناسب و سامان‌دهی دفع آب­های سطحی و زبالۀ شهری؛ 2ـ حفظ وضع موجود حرکات سواره در محور نواب، و بهبود دست‌رسی­ها از طریق مدیریت ترافیک مسیر تندرو و کندرو، و اصلاح هندسی اتصالات تندرو به کندرو و به خیابان‌های اطراف، و افزایش فضاهای سبز در این محور، و افزایش پارکینگ­های عمومی و خصوصی؛ 3ـ حذف تدریجی ارتباط ساختمان‌های اطراف محور نواب به صورت تخریب و نوسازی تدریجی بافت پشتی در جهت افزایش دست‌رسی به ساختمان‌ها از طریق توسعۀ فضای سبز و مسیرهای پیاده.

به منظور وزن­دهی به راه حل­ها، در جهت بهبود کیفیت محیط زیست، نتایج در نرم­افزار «Expert choice»  بررسی شد، و در نهایت، گزینۀ شمارۀ 2، بهترین راه حل شناخته شد.

ايجاد شده توسط : ahmadi_m در 1395/10/5 11:5:29
تعداد بازدید: 421

rating
انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج