EN |  فا
Menu

نمایش اخبار

جزئیات مطلب

بررسی رضایتمندی سکونتی، با استفاده از سنجش کیفیت زندگی در محلات فرسوده (نمونۀ موردی: محلۀ هاشمی در منطقۀ 10 تهران)

بررسی رضایتمندی سکونتی، با استفاده از سنجش کیفیت زندگی در محلات فرسوده (نمونۀ موردی: محلۀ هاشمی در منطقۀ 10 تهران)


شناسنامه پایان‌نامه

دانشجو: حسن سلمانی

استاد راهنما: دکتر علی­اکبر تقوایی

استاد مشاور: دکتر مجتبی رفیعیان

مقطع تحصیلی/ رشته/ گرایش: کارشناسی ارشد/ شهرسازی/ برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای

دانشگاه/ دانشکده: دانشگاه تربیت مدرس/ دانشکده هنر و معماری

سال تحصیلی: 90ـ1389

خلاصه پژوهش

رشد سریع شهرها در چند دهۀ اخیر، شکل‌گیری بافت‌های نامناسب و خودرو را در پی داشته است. به­علاوه، بافت‌های قدیم در شهرها رو به فرسوده شدن رفته­اند و از لحاظ کیفیت زندگی دچار افول شدید شده‌اند. از این رو، برنامه‌ریزی برای ارتقای کیفیت زندگی در این بافت‌ها، اجتناب‌ناپذیر است. کیفیت زندگی، مفهومی چندبعدی­ست که آثار بسزایی بر زندگی ساکنان یک محدودۀ سکونتی دارد، و مهم­ترینِ این آثار، رضایتمندی از سکونت در این بافت‌هاست. بنابراین، همان­طور که مشخص است، در برنامه‌ریزی برای این بافت‌ها، شناسایی معیارهای مؤثر بر رضایتمندی ساکنان آن‌ها و تکنیک نحوۀ اثرگذاری این معیارها بر یکدیگر، از اولویت برخوردار است؛ که هدف این پژوهش نیز مشخص کردن همین امر است.

آنچه در میان محققان در زمینۀ کیفیت زندگی توافق وجود دارد، تفکیک کیفیت زندگی به دو جنبۀ ذهنی و عینی است. جنبۀ ذهنی ، بیشتر بر ادراک و رضایتمندی ساکنان تأکید دارد، و جنبۀ عینی ، بر اوضاع فیزیکی و کالبدی مکان زندگی. کیفیت زندگی، رابطۀ بین اوضاع محیطی، اجتماعی و اقتصادی زندگی با سطح رضایتمندی افراد و فکر و احساسات مردم در مورد آن اوضاع است. بنابراین، در روند برنامه‌ریزی، در نظر گرفتن هر دو نوع کیفیت زندگی، لازم است؛ حال آن‌که ما شاهد مداخله در این بافت‌ها، بدون در نظر گرفتن جنبه‌های رضایتمندی ساکنان هستیم و اکثر طرح‌های مداخله، جنبۀ کالبدی به خود گرفته­اند و در جریان احیای بافت‌های مسئله­دار شهری، به علت نگاه­های کالبدی و کمّی، از توجهات لازم به جنبۀ کیفی محیط­های سکونتی کوتاهی شده است. این پژوهش بر آن بوده که با سنجش کیفیت زندگی ذهنی(رضایتمندی) در محیط سکونتی، محیط سکونتی را از دیدگاه و ادراک مردم ارزیابی کند. سپس کیفیت زندگی عینی بررسی شده است. کیفیت زندگی عینی، بر خلاف کیفیت زندگی ذهنی، به ادراک مردم بستگی ندارد. در نهایت، کیفیت زندگی(عینی ـ ذهنی)، و نیز رابطه و هم­بستگی کیفیت زندگی ذهنی و عینی بررسی شده تا با استفاده از آن، اثرگذاری کیفیت زندگی عینی بر ذهنی سنجیده شود.

پس از بررسی روش‌های تحلیلی مرتبط، و تشریح روش‌شناسی، و مقایسۀ روش‌ها با یکدیگر، در نهایت، روش «تحلیل رگرسیون چندگانۀ سلسله­مراتبی» برای تحلیل داده‌ها انتخاب شد. به منظور انسجام در تحلیل و سازمان‌دهی معیارها و شاخص‌های مورد نظر در تحقیق، «درخت ارزش» که دارای سلسله­مراتب است، مورد استفاده قرار گرفت. ارزیابی کیفیت زندگی ذهنی، بر اساس دو معیار و نُه زیرمعیار اجرا شده، و برای ارزیابی کیفیت زندگی عینی، هشت معیار به کار گرفته شده است.

محلۀ هاشمی که نمونۀ مورد مطالعۀ این پژوهش است، از لحاظ اجتماعی و اقتصادی، سکونتگاه طبقۀ متوسط پایین و منطقه‌ای کارمندنشین است. به لحاظ نوع بافت می‌توان گفت که این محدوده، از توزیع یکنواخت برخوردار، و شامل خصوصیات بافت نسبتاً منسجم است؛ به طوری که وجه مشخصۀ آن، سازمان­یابی مسکن در قالب گروه­های مسکونی­ست.

روش تحقیق در این پایان‌نامه، با توجه به مسئلۀ پژوهش، روش تحقیق علّی و هم­بستگی­ست. تکنیک مورد استفاده در این پژوهش نیز روش تحلیل رگرسیون چندمرتبه­ای(HMR) است. معیارها، بر اساس هدف مطالعه و مرتبط با کیفیت زندگی در محیط­های سکونتی با مرور مدل­ها و معیارهای دیگر مطالعات انتخاب شده است. تکنیک نحوۀ سازمان‌دهی معیارها در این مطالعه، از بالا به پایین است، و برای هر معیار کلان­تر، معیارهای فرعی آورده شده‌اند. این معیارها، ملاک پرسش از مردم هستند.

در مرحلۀ تحلیل معیارها، معیارهای آخرین رده، نسبت به هم رگرسیون گرفته می‌شوند و هم­بستگی بین معیارها گرفته می‌شود تا میزان اثرگذاری آن‌ها بر هم مشخص شود. براساس نتایج به­دست­آمده از تجزیه و تحلیل داده‌ها، میزان کیفیت زندگی ذهنی(رضایتمندی)، برابر 2/77 بوده است. رضایتمندی از محله و مسکن نیز به ترتیب برابر 2/27 و 3/27 بوده؛ که ضریب بتای نشان­دهندۀ اهمیت رضایتمندی مسکن، برابر 0/679، و ضریب بتای نشان­دهندۀ اهمیت رضایتمندی محله، برابر 0/312  است. بر اساس نتایج به­دست­آمده، کیفیت زندگی عینی در محدوده، برابر 2/82  شده است. کیفیت زندگی عینی- ذهنی  نیز 2/80 بوده است.

ايجاد شده توسط : ahmadi_m در 1395/10/5 11:3:43
تعداد بازدید: 297

rating
انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج