EN |  فا
Menu

نمایش اخبار

جزئیات مطلب

بررسی شاخصهای کیفیت محیط شهری در بافت‌های فرسودۀ شهر تهران (مورد مطالعه: منطقۀ 7، ناحیۀ1، محلۀ نظام آباد)

بررسی شاخصهای کیفیت محیط شهری در بافت‌های فرسودۀ شهر تهران (مورد مطالعه: منطقۀ 7، ناحیۀ1، محلۀ نظام آباد)


شناسنامه پایان‌نامه

دانشجو: فرخ نامجویان

استاد راهنما: دکتر اصغر نظریان

استاد مشاور: دکتر مسعود مهدوی 

مقطع تحصیلی/ رشته: کارشناسی ارشد/ جغرافیا/ برنامه‌ریزی شهری

دانشگاه/ دانشکده: دانشگاه آزاد، علوم و تحقیقات تهران/ دانشکده علوم انسانی و اجتماعی                     

سال تحصیلی: 90-1389

خلاصه پژوهش

تحولاتی که نتیجۀ گذر جامعه از مرحلۀ سنتی به صنعتی بوده، تبلور فضایی خود را در شهرها یافته و مراکز قدیم شهرها را با مشکلات متعددی مواجه کرده است. دگرگونی های اجتماعی ـ اقتصادی و سیاسی در دهه­های اخیر، سبب ایجاد تحولاتی در شهرسازی کشور شده است و بافت شهرها در تبعیت از اوضاع اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی شکل گرفته، و به سبب آمیختگی نادرست با فرهنگ و زندگی جدید، به­تدریج نظم و هویت خود را از دست داده است. از میان مسائل عمده­ای که در بی­هویتی و بی­نظمی بافت‌های شهری مؤثر است، می‌توان به نبود نظم ساختاری و قوانین مدون در رابطه با هماهنگی بصری ساختمان‌ها اشاره کرد که پیامدهای آن، عملکرد سلیقه­ای سازندگان ساختمان‌ها و ناهماهنگی بصری­ست. بناهای درون بافت فرسوده، به علت مشکلات ساختاری، از کیفیت بسیار نازلی برای سکونت برخوردارند، و به سبب وجود مشکلات کالبدی و دست‌رسی­ها،  امکان اصلاح و نوسازی در این­گونه بافت‌ها، به­سادگی فراهم نیست.

اهمیت توجه به بافت فرسوده را از ابعاد متعددی می­توان بررسی کرد؛ به گونه­ای که اگر به شهرها به مثابه یک سیستم دینامیک و پویا نگریسته شود، این شهرها برای حفظ سلامت ساکنان و بقای خود، به کیفیت مناسب محیط شهری و متناسب با استانداردها نیازمندند. کیفیت محیط شهری، به عوامل بی­شماری از جمله عوامل اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، کالبدی، فضایی و زیست‌محیطی وابسته است. البته هر یک از این عوامل نیز به متغیرهای بسیاری وابستگی دارند.

این پایان‌نامه به منظور بررسی شاخص‌های کیفیت محیط شهری در بافت‌های فرسوده، و به طور خاص، منطقۀ 7، ناحیۀ 1 و با تأکید بر محلۀ نظام­آباد تهران تدوین شده است. محلۀ نظام­آباد در پهنۀ مرکزی منطقۀ 7 شهرداری تهران واقع شده، و این محدوده، بخشی از پهنۀ مرکزی منطقه را در بر می­گیرد. این محله از سمت شمال و غرب به خیابان شهید مدنی، حد فاصل بین خیابان محمد بخشی­فرد و بیمارستان امام حسین(ع)، از جنوب به خیابان دماوند و خیابان خواجه نصیرالدین طوسی، و از شرق به خیابان محمد بخشی­فرد محدود می‌شود. محدودۀ بافت فرسودۀ محلۀ نظام­آباد، در بین سایر محلات ناحیۀ 1 منطقۀ 7، از حیث نادیده گرفته شدن شاخص‌های کیفیت محیط شهری، و به تبع آن، آسیب‌های ایجادشده، بحرانی­ترین محله شناخته می­شود؛ چنان که بیش از 393 بنا در محدودۀ بافت فرسودۀ این محله باید تخریب شود، و همچنین در کل محدوده، ساختمانی که ارزش‌های فضایی و معماری داشته و قابل نگهداری و حفاظت باشد، وجود ندارد.

بنابراین، طبق مطالعات صورت‌گرفته و آزمون فرضیات مشخص شد که ارتباط متقابلی بین شاخص‌های کیفیت محیط شهری و شاخص‌های بافت فرسوده در این منطقه وجود دارد، و این محله از نظر شاخص‌های کیفیت محیط شهری(اجتماعی،فرهنگی و اقتصادی) در وضع مناسبی نیست. از این رو هر یک از مؤلفه­های بررسی­شده، دارای نقاط قوت و ضعف، فرصت و تهدیدهای ویژه و انکارناپذیری هستند که توجه به آن‌ها، به ارتقای بازدهی، و در نهایت، به موفقیت پروژه‌های کلان‌شهری منجر خواهد شد، و نادیده گرفتن این شاخص­ها در پروژه‌های اجرایی، پیامدهای جبران­ناپذیری خواهد داشت.

بنابراین، در راستای بهبود کیفیت محیط شهری در بافت فرسودۀ محلۀ نظام­آباد، راه‌کارهایی در دو سطح کلان و خرد بدین شرح ارایه شده است:

راه‌کارهای کلان: 1ـ طراحی برنامه­ای بلندمدت، چندسویه، با نگاه به رویکردهای کارآمد جهانی در خصوص ارتقای کیفیت محیط شهری، با محوریت مدیریت یکپارچۀ شهر، به تکنیک نحوی که اجزای این برنامۀ جامع، با فرهنگ و هویت محلات شهری ایران منطبق باشد؛ 2ـ اطلاع­رسانی و فرهنگ­سازی برنامه‌ریزی­شده و مدون در بارۀ ابعاد گوناگون توسعه، با متدهای مؤثر و با ضریب نفوذ اجتماعی زیاد در دو سطح ارتقای آگاهی­های عمومی و ارتقای آگاهی­های مدیریتی و تخصصی با محوریت مدیران، برنامه‌ریزان و تصمیم­سازان؛ 3ـ هماهنگی با دانشگاه­ها، مراکز علمی ـ پژوهشی و بخش­های تحقیقاتی مرتبط، برای شناخت کارشناسان و متخصصان امور شهری و بهره‌گیری از آن‌ها در سازمان‌ها و نهادهای ادارۀ امور شهر و ....

راه‌کارهای خرد: 1ـ آشنا کردن مردم با حقوق و وظایف شهروندی، و جلب مشارکت ساکنان، از طریق اعطای تسهیلات؛ 2ـ ایجاد تعاونی­های اقتصادی در سطح محله، با توجه به قابلیت­های محله و ساکنان؛ 3ـ ثابت نگه داشتن جمعیت، و جلوگیری از مهاجرت ساکنان به سایر محلات و ورود مهاجران به این محله؛ 4ـ فعال­تر کردن شورایاری­ها و ایجاد برنامه­هایی برای تعامل بیشتر آن‌ها با ساکنان برای حل مشکلات محله و آموزش ساکنان به منظور بهبود دادن سطح کیفی محیط زندگی خود و جلب همکاری بیشتر آن‌ها.  

ايجاد شده توسط : ahmadi_m در 1395/10/5 10:58:23
تعداد بازدید: 423

rating
انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج