EN |  فا
Menu

نمایش اخبار

جزئیات مطلب

ارزیابی راه‌کارهای طراحی محرک توسعه و ارایۀ الگوی طراحی میان‌افزای شهری در بافت‌های فرسوده (نمونۀ موردی: محلات فرسودۀ منطقۀ شمیرانات شهر تهران)

ارزیابی راه‌کارهای طراحی محرک توسعه و ارایۀ الگوی طراحی میان‌افزای شهری در بافت‌های فرسوده (نمونۀ موردی: محلات فرسودۀ منطقۀ شمیرانات شهر تهران)


شناسنامه پایان‌نامه

دانشجو: مسعود خادمی

استاد راهنما: دکتر محمدرضا پورجعفر

استاد مشاور: دکتر مجتبی رفیعیان

مقطع تحصیلی/ رشته/ گرایش: کارشناسی ارشد/ طراحی شهری/ ــــــــ

دانشگاه/ دانشکده: دانشگاه تربیت مدرس/ دانشکده هنر و معماری

سال تحصیلی:90ـ1389

خلاصه پژوهش

مقوله به‌سازی و نوسازی بافت‌های فرسودۀ شهری در ایران، از زمانی طرح شد که قابلیت زندگی در بسیاری از بافت‌های مرکزی و میانی شهرها از جنبه­های گوناگون کالبدی، ساختاری، اجتماعی و محیطی دچار نقصان شد و اوضاع سکونت در این بافت‌ها، مطابقت خود را با نیازهای زندگی کنونی از دست داد و کارکردهای موجود بین عناصر درونی این بافت‌ها با یکدیگر و مناسبات این عناصر با سایر عناصر مربوط دچار آسیب و خدشه شد.

امروزه، برنامه‌ریزان و طراحان شهری، توجه به امر به‌سازی و نوسازی بافت‌های فرسودۀ شهری را در قالب نظریۀ «رشد شهر از درون» دنبال می‌کنند. اقدامات اخیر با نام «طرح‌های به‌سازی و نوسازی بافت‌های فرسودۀ شهری»، یا با عناوین «طرح‌های ویژۀ بافت‌های مسئله­دار» و «طرح‌های منظر شهری»، سعی در شناخت عوامل مؤثر بر طراحی در چارچوب الگوهای مداخله از اولویت­های اولیۀ پژوهش کرده که در راستای آن، به مبانی ساختارهای جدید با عنوان الگوی مداخلۀ میان‌افزا در بافت‌های فرسودۀ شهری اشاره شده است.

نگاهی بر نظریات و تفکرات جهانی، گویای این نکته است که امروزه بسیاری از شهرهای جهان، محدودیت‌هایی برای رشد و توسعۀ پراکنده در پیرامون شهرها اعمال می‌کنند. این مرزها می‌تواند توسعه را به سمت مراکز شهری و مناطق فرسوده تشویق کند؛ که در این حالت، شکل توسعۀ مجدد یا میان‌افزا به خود می­گیرد.

توسعۀ میان‌افزای موفق، ساختارهای جدید را با دقت مضاعف به زمینۀ شهر پیوند می‌دهد. ساختمان­های میان‌افزا، همچون کاربری­های ارزش­افزا، مطلوبیت مورد نیاز را به بافت‌های فرسوده شهری اضافه می‌کند و می­کوشد امکانات موجود و آنچه را که ممکن است ساخته شود، با هم در نظر بگیرد. در این راستا، شناسایی الگوی مناسب طراحی برای پروژه‌های میان‌افزا، میزان اثرگذاری آن را تضمین می‌کند.

در این تحقیق، برای تهیۀ الگوی مناسب طراحی به روش توصیفی ـ تحلیلی، انواع توسعه و طراحی میان‌افزا در تقسیم­بندی رویه­ای و محصولی بررسی شد؛ به این ترتیب که چهار رویۀ طراحی شهری کامل، طراحی شهری هماهنگ، طراحی شهری قطعه قطعه، و طراحی شهری محرک و زیرساختی، رویۀ طراحی میان‌افزا معرفی شد. در این راستا، محصولات نهایی آن، بر اساس مقیاس و مکان مداخله، به میدان­ها، خیابان­ها، پارک­ها، مسیرهای پیاده، و عناصر و المان­های منفرد شهری تقسیم­بندی شد. در نهایت، در قالب الگوی مداخلۀ بازسازی و باززنده­سازی یا نوسازی و به‌سازی بافت‌های فرسوده و تحلیل ویژگی‌های موجود، رویه، محصول، مقیاس و روش میان‌افزای مورد انتظار پیشنهاد شد. 

به طور کلی می‌توان گفت که نوسازی بافت‌های فرسودۀ شهری، پیش از آن‌که اقدام موردی باشد، رویه و اقدامی الگوساز است. در این صورت، انتظار می‌رود که چنین رویه­ای به­سرعت به الگوهایی برای نوسازی بافت‌های فرسودۀ شهری تبدیل شود تا سایر شهرداری­های کشور آن‌ها را در شهرهای خود اجرا کنند. تجربه‌های چند دهۀ اخیر نشان می‌دهد که نمونه­های مشابه انواع طرح‌های عمرانی اجراشده در تهران(موفق یا ناموفق) حتی بدون ارزیابی کیفیت این طرح­ها و آثار مثبت و منفی اجرای آن‌ها، در سایر شهرهای کشور الگوبرداری و اجرا شده است. به همین علت، مسئولیت سنگینی پیش روی سازمان نوسازی شهر تهران است تا طرح‌هایی که تعریف می‌کند، قبل از این‌که اجرا و الگوبرداری شود، با دقت و وسواس علمی هر چه بیشتر طراحی شود.

در این پایان‌نامه نیز الگوی طراحی میان‌افزای شهری، یکی از راه‌کارهای مداخله در بافت‌های فرسودۀ منطقۀ یک تهران معرفی شده که با توجه به پتانسیل زیاد منطقه، یکی از راه‌کارهای موفق در جهت تحریک توسعه و نوسازی در این بافت‌ها نیز ارزیابی شد. در این راستا به نظر می­رسد که می‌توان با ارزیابی دقیق­تر و انتخاب رویه و محصول مناسب میان‌افزا، در هر یک از بافت‌های فرسودۀ تهران و حتی در شهرهای دیگر نیز از این شیوه استفاده کرد. آنچه باید مدیریت شود، پیاده­سازی صحیح الگوها و طرح­ها و صیانت از روح تصمیماتی­ست که در حین اجرای پروژه‌های ریز و درشت ممکن است دستخوش تغییر شوند. تکنیک نحوۀ اجرای طرح‌های نوسازی نیز به ویژگی‌های محله، ساکنان آن، پتانسیل­ها و امکانات موجود و جذب­شدنی (اقتصادی، اجتماعی، انسانی و ...) بستگی دارد. 

ايجاد شده توسط : ahmadi_m در 1395/10/5 10:56:13
تعداد بازدید: 235

rating
انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج