08/22/2019 - پنجشنبه 31 مرداد 1398

تعیین شاخص‌های ارزیابی عملکردی سازمان نوسازی شهر تهران در احیای بافت‌های فرسودة شهر

1395/9/21 493 طرح پژوهشی-سازمان نوسازی(اداره پژوهش) rating
image

شناسنامه طرح پژوهشی

مؤسسة پژوهشی/ پژوهشگر: آزیتا رجبی

سفارش‌دهنده: سازمان نوسازی شهر تهران

سال تهیه: 92ـ1391

کلیدواژه‌ها

سازمان، الگوهای ارزیابی عملکرد، ارزیابی عملکرد مدیریتی، نوسازی شهری.

اهداف پژوهش

·      تدوین و تنظیم شاخص‌های موفقیت یا عدم موفقیت عملکرد سازمان نوسازی شهر تهران در حوزة مسائل موجود در بافت‌های فرسوده؛

·      تعیین عوامل و عناصر اثرگذار بر کیفیت عملکرد سازمان نوسازی برای الگوسازی و برنامه‌ریزی برای اجرای پروژه‌های محرک توسعه و تهیة برنامه‌هایی برای توسعة اجتماع محلی؛

·      بهبود معیشت ساکنان و حل مسایل اجتماعی این نواحی؛

·      آسیب‌شناسی عملکردی سازمان نوسازی در حوزة سیاست‌گزاری.

ساختار و چارچوب پژوهش

این طرح پژوهش شامل 3 مرحله است.

مرحلة یکم ـ مطالعات کتابخانه‌ای، شامل: مبانی نظری، تجربیات علمی داخلی و خارجی و ارایة چشم‌انداز، طرح‌های فرادست؛ مرحلة دوم ـ تعیین معیارهای مدیریتی، شامل: شناخت و معرفی حوزة مداخلة دستگاه‌ها و نهادهای مؤثر در عملکرد مدیریتی و نهادی سازمان نوسازی، همچنین بررسی امکانات مالی، انسانی و تسهیلات در اختیار مدیریت سازمان نوسازی؛  مرحلة سوم ـ تدوین شاخص‌های قابل اندازه­گیری با توجه به معیارهای استاندارد مدیریتی، شامل: ارزیابی عملکرد مدیریتی سازمان نوسازی، سنجش و ارزیابی عملکرد مدیریتی سازمان نوسازی، مقایسة عملکردهای مدیریتی با استانداردهای هر شاخص و وزن‌دهی، جمع‌بندی و اعلام نتایج، شناسایی نقاط قوت و ضعف و زمینه‌های قابل بهبود، گزارش نتایج مدل‌سازی داده‌کاوی بر روی پایگاه دادة نوسازی بافت فرسوده بر اساس مدل دیتاماینینگ.

خلاصه پژوهش

ارزیابی عملکرد را می‌توان یکی از ضرورت‌های مدیریت در نحوة استفاده از منابع در راستای بهره‌برداری بهینه دانست که جزء لاینفک هر گونه فعالیت و کار اجرایی به شمار می‌رود. ارزیابی عملکرد، یک سیستم بازخوردی‌ست که ارزیابی مستقیم عملکرد اشخاص یا سازمان‌ها را در بر می‌گیرد. گرچه ارزیابی عملکرد، فعالیتی‌ست که با شکل‌گیری زندگی گروهی بشر گره خورده است، استفاده از نظام‌های رسمی آن در سطح فردی و سازمانی، از سال 1800 میلادی توسط رابرت آون در صنعت نساجی اسکاتلند متداول شده است. نظام ارزیابی عملکرد را می‌توان از زوایای متفاوتی بررسی کرد. دو دیدگاه مهم در خصوص ارزیابی عملکرد وجود دارد: سنتی و نوین. در دیدگاه سنتی، مهم‌ترین هدف ارزیابی، قضاوت و یادآوری عملکرد است؛ در حالی که در دیدگاه مدرن، فلسفة ارزیابی، بر رشد و توسعه و بهبود ظرفیت، و به نوعی، بر تعالی سازمانی ارزیابی‌شونده متمرکز شده است. این ضرورت، به‌ویژه در حوزة تربیت نیروی انسانی و فکری جامعه بیشتر نمود دارد. چون سازمان نوسازی که یک نهاد خدماتی‌ست، با شهروندان، دارایی‌های اقتصادی و سرمایه‌های اجتماعی آنان، منظر و کالبد شهر، هویت شهری و دیگر عناصر اجتماعی ـ فرهنگی که منجر به پویایی و زنده بودن مکان سکونت شهرنشینان می‌شوند، ارتباط مستقیم دارد، ارزیابی عملکرد این سازمان در قالب عملکرد ارزیابی اقتصادی، اجتماعی، کالبدی و زیست‌محیطی می تواند مسیر تعالی و نحوة عمل بهره‌ور را نشان دهد.

دلایل اصلی نیاز سازمان نوسازی به ارزیابی عملکرد، بدین شرح است: تشویق عملکردهای مطلوب و نهی از عملکردهای نامطلوب؛ شناسایی بخش‌هایی که قابلیت ارتقا دارند؛ نیازسنجی برای ارتقا یا جبران کاستی‌ها؛ و امکان بازنگری در رویه‌های اتخاذشده.

مدیریت عملکرد و سیستم‌ها و روش‌های مربوط به آن در سازمان‌ها، از جمله شاخه‌های مدیریت امروز است که بحث توانمندسازی و قابلیت پاسخگویی در چارچوب اصول و مفاهیم مدیریت را برای تحقق اهداف و وظایف سازمانی و در قالب برنامه‌های اجرایی دنبال می‌کند. ارزیابی عملکرد، فرایندی به منظور سنجش و اندازه‌گیری عملکرد در دستگاه‌های دولتی در قالب عباراتی نظیر کارایی، اثربخشی و توانمندسازی‌ست.

سازمان نوسازی شهر تهران، در یک الگوی مدیریتی سه‌سطحی، محصول تعامل نهادهای متعددی‌ست که هر یک عهده‌دار بخشی از فرآیند در راستای تحقق اهداف هستند. به طور کلی می‌توان گفت که در حال حاضر، اساسی‌ترین موضوعی که پیش روی نوسازی و به‌سازی بافت فرسودة شهر تهران قرار دارد، یک الگوی «برنامة راه‌بردی و نظام مدیریت اجرای طرح‌های نوسازی» است که بتواند ضرورت‌های برون‌رفت از ادامة وضع موجود را درک کند و بر کاستی‌های آن فایق آید. در این ارتباط، سیستم اطلاع‌رسانی مناسب، تأثیر برنامه‌ریزی‌ها را به بیشترین حد می‌رساند و باعث ارایة خدمات و امکانات مطلوب می‌شود و میزان مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی در زمینة مدیریت برنامه‌های بازسازی و به‌سازی را بیشتر می‌کند. همچنین استفاده از تجارب برنامه‌های بازسازی و به‌سازی قبلی در ایران و سایر کشورهای جهان برای طراحی یک چارچوب مدیریتی محکم، سازمان‌دهی‌شده، تکنولوژیک و مالی در مقیاس بزرگ، کارآمد و مفید خواهد بود.

با عنایت به موارد طرح‌شده می‌توان گفت که هر استراتژی به‌سازی و نوسازی صحیح و کامل باید شامل موارد ذیل باشد: 1ـ بهره جستن از مشارکت مردمی با توجه به توانایی‌ها و تمایلات آن‌ها در همة سطوح در روند به‌سازی و نوسازی. این اقدام، نه‌تنها منجر به کاهش هزینه‌ها می‌شود، بلکه چون از خود مردم برای برنامه‌ریزی آیندة خودشان استفاده می‌شود، از صدمات روحی افراد بسیار خواهد کاست؛ 2ـ ایجاد اشتغال برای مردم محلی در راستای اجرای برنامه‌ها طبق استانداردهای تعریف‌شده برای توسعة پایدار شهری؛ 3ـ سازمان‌دهی و مستندسازی دانش تولیدشده در این زمینه به منظور نهادینه کردن این استانداردها و برای انتقال به نسل‌های بعدی.        

دستاوردها و یافته‌های پژوهش

سازمان نوسازی شهر تهران، در یک الگوی مدیریتی سه‌سطحی، محصول تعامل نهادهای متعددی‌ست که هر یک عهده‌دار بخشی از فرآیند در راستای تحقق اهداف هستند. در حال حاضر، مسئلة اساسیِ پیش روی سازمان، دست‌یابی به الگوی «برنامة راهبری و نظام مدیریت اجرای طرح‌های نوسازی» است. استراتژی‌های به‌سازی و نوسازی سازمان باید دارای این سه ویژگی اصلی باشد: بهره‌گیری از مشارکت مردمی، ایجاد اشتغال محلی، و مستندسازی دانش. همچنین بر اساس شاخص‌ها و متغیرهای تعریف‌شده، عملکرد سازمان ارزیابی شده، و نتایج آن در قالب چند بخش و به صورت مشکلات موجود در محلات و مناطق نوسازی‌شده ارایه شده است.

لینک دانلود