EN |  فا
Menu

مشاهده خبر

جزئیات مطلب

تعداد بازدید:193
تاریخ انتشار: 05/11/2018 10:39:47 ق.ظ
محور نیلوفری بزرگ مقیاس‌ترین فرصت باز‌آفرینی شهر تهران است

محور نیلوفری بزرگ مقیاس‌ترین فرصت باز‌آفرینی شهر تهران است

مبحث بافت‌های ناکارآمد و توجه به بهبود فضای زیستی در نواحی فرسوده شهری یکی از مباحث پیچیده و چند‌وجهی در حوزه شهرسازی و مدیریت شهری به شمار می‌رود. نظر به اهمیت بازآفرینی بافت ناکارآمد شهری تاکنون قوانین و مصوبه‌های زیادی سعی در ایجاد شرایط و تسهیل امور مربوط به آن داشته‌اند، اما با این وجود به نظر می‌رسد پیشرفت چندانی در این حوزه صورت نگرفته است.


به گزارش روابط عمومی و امور بین الملل سازمان نوسازی شهر تهران به نقل از روزنامه عصر اقتصاد یکی از دلایل قابل ذکر، ماهیت چند تخصصی و متنوع پروژه‌ها همراه با حضور ذی‌نفعان متعدد از نهادهای خصوصی و عمومی در حوزه بازآفرینی بافت ناکارآمد است که هماهنگی و هم‌ راستایی عملکرد این ذی‌نفعان موجب پیچیدگی فرایند بازآفرینی می‌‌‌شود.
در واقع می‌توان گفت که بازآفرینی بافت ناکارآمد شهری دارای خصوصیات یک طرح است که شبکه‌ای از ذی‌نفعان در اجرا و پیش برد اهداف آن دخیل هستند و مطابق مطالعات مختلف یکی از مهم‌ترین عوامل در پیش برد این طرح‌ها مسئله حاکمیت ذی‌نفعان آن است. لذا شناخت حاکمیت این شبکه و نقد آن می‌تواند در موفقیت این طرح‌ها تأثیرگذار باشد.
به این منظور، برنامه بازآفرینی شهر تهران یکی از نمونه هایی است که به دلایل مختلف و پیچیدگی های گوناگون آن مورد توجه است و در صورت درست اجرایی شدن می تواند نمونه خوبی برای اجرایی کردن برنامه های ملی بازآفرینی شهری در کل کشور محسوب شود.
در همین راستا براساس گفتگویی که با کاوه حاجی علی اکبری، مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران به عنوان متولی اجرایی کردن برنامه ملی بازآفرینی شهر تهران انجام دادیم متوجه شدیم که وی معتقد است که محور نیلوفری بزرگ مقیاس‌ترین فرصت باز‌آفرینی شهر تهران است زیرا این پروژه در یکی از محروم‌ترین و فرسوده‌ترین نواحی شهر تهران واقع شده است با این حال وی یادآور می شود که برای نخستین بار در شهرداری تهران 350میلیارد تومان بودجه برای رفع کمبود خدمات در بافت‌های مسکونی فرسوده اختصاص یافته است
مشروح گفتگوی اختصاصی خبرنگار عصر اقتصاد را با کاوه حاجی علی اکبری، مدیرعامل سازمان نوسازی شهر تهران را در ذیل می خوانید:
*محور اصلی فعالیت سازمان نوسازی شهرداری تهران در زمینه بازآفرینی شهری چیست؟
یکی از محور‌های اصلی فعالیت سازمان‌، اجرای پروژه‌های بزرگ مقیاس است که می‌توانند نقش الگوسازی داشته باشند. برای اینکه این پروژه‌ها محقق شوند‌، ما دو کار مشخص را انجام داده‌ایم؛ نخست اینکه این پروژه‌ها را به‎عنوان یک دستور کار ویژه در دفاتر توسعه محله تعریف کرده‌ایم. دفاتری که انجام این پروژه‌ها را برعهده دارند از یک اولویت خاصی پیروی می‌کنند. دومین اقدام ما این است که بسته‌های تشویقی برای این پروژه‌ها تعریف کرده و به تصویت هیات مدیره رسانده‌ایم و اکنون در حال اجرای آنها هستیم‌. با تعدادی از معماران در تهران مذاکره کرده‌ایم‌‌، سپس پروژه‌ها را به آنها ارائه می‌دهیم تا طرح آنها را تایید کنند و نقش الگوسازی داشته باشند.
*چگونه به تامین هزینه های این قبیل پروژه ها کمک می کنید ؟
۵۰درصد هزینه‌های مربوط به نظام مهندسی و هزینه‌های مربوط به برگه‌ها را ما پرداخت می‌کنیم تا بتوانیم در نظارت و کیفیت ساخت وسازها نقش داشته باشیم. در این پروژه‌ها ۵۰درصد هزینه‌های مربوط به انشعابات را تعریف کرده‌ایم. سازمان تعهد کرده ۹ درصد وام بانکی که سازندگان در این پروژه‌ها خواهند گرفت را بعد از تسویه آن پرداخت کند. بنابر آنچه گفته شد در هرمترمربع ۱۵۰ هزار تومان از هزینه‌های تمام شده ساخت‌وساز را می‌توان کاهش داد و ما فکر می‌کنیم کمک قابل‌توجهی است که علاوه بر مشارکت‌ و کار قانونی پروژه‌ها در بافت فرسوده می‌توانند از آن استفاده کنند.
* در زمینه نوسازی بافت فرسوده در حال حاضر چند پروژه در دست اجرا دارید و این پروژه‌ها چه میزان پیشرفته کرده‌اند؟
در ابتدا باید گفت که ما معتقدیم اولویت باید از خود محله متناسب با شرایط محله تعیین شود و به همین دلیل اولا تمرکز ما فقط روی موضوعات کالبدی نیست؛ یعنی موضوعات اجتماعی‌، اقتصادی‌، زیست محیطی و حقوقی به همان اندازه برای ما اهمیت دارد که موضوعات کالبدی. دوم اینکه در حوزه کالبدی نیز صرفا بر مسکن تمرکز نداریم‌، بلکه مسائل مربوط به تامین خدمات زیرساخت‌ها و ارتقای کیفیت محیط عمومی تامین کسری پارکینگ و موضوعاتی ازاین قبیل نیز به همان اندازه برای ما دارای اهمیت است. بنابراین اسم رویکردی که در پیش گرفته‌ایم را رویکرد«توسعه محله ای» گذاشته‎ایم. توسعه از این بابت که همه جانبه‌نگر و یکپارچه‌نگر است و جنبه‌های گوناگون را مورد توجه قرار می‌دهد. همچنین واژه محله را آورده‌ایم به این دلیل که برنامه‎ریزی محله‌محور‌‌، متناسب‎ترین و درست‌ترین مقیاس در راستای برنامه‎ریزی برای بازسازی بافت‌های فرسوده است.
* به‌عنوان نمونه‌ در پروژه محله سیروس و تختی. چه برنامه‌ای برای نوسازی بافت فرسوده آن دارید؟
-در اجرای پروژه سیروس ما دخالتی نداریم زیرا زمین آن از سوی شرکت «بازآفرینی شهری ایران» تامین شده است و مالک زمین پروژه را پیش می‌برد. برای این پروژه مجوزها را گرفته‌‌، قرارداد مشارکت را بسته‌اند و پروژه در حال انجام است. سرعت انجام پروژه تختی خوب است. در سال جاری از زمانی که من به این مجموعه وارد شده‌ام‌، ۳۰پروژه دیگر مانند پروژه تختی را تعریف کرده‌ایم. بالاتر ار 10 پلاک از پروژه‌ها در قالب تجمیع‌های ویژه و بزرگ مقیاس هستند که این پروژه‌ها امکان ساخت‌وساز و تجمیع به‌طور خرد را ندارند. این پروژه‌ها را در محله‌های گوناگون تعریف کرده‌ایم و دفاتر ما در این زمینه در حال انجام اقدامات اجتماعی و اداری برای این پروژه‌ها هستند؛ یعنی از یک سو مردم را ترغیب به مشارکت می‌کنند‌، و از سوی دیگر‌، پرونده تشکیل می‌دهند‌، ازشهرداری دستور نقشه می‌گیرند و کارهایی از این قبیل را انجام می‌دهند. به‌عنوان نمونه‌، در یک پروژه ۱۵ پلاک در منطقه ۱۳ داریم که وارد فرآیند اخذ مجوز از شهرداری شده‌اند. این پروژه‌ها از آن جهت برای ما اهمیت دارند که هم می‌توانند الگو باشند و هم از لحاظ طراحی و ساخت‌وساز‌‌، کیفیت بالاتری را در مقایسه با آنچه در این محدوده‌ها اجرا می‌شود‌، نشان می‎دهد.
* درباره سرانه گفتید‌، در حال حاضر بزرگترین مشکل محله تختی این است که از شروع کار از لحاظ فرهنگی و ورزشی سرانه نداشت. به نظر شما این موضوع چقدر تداوم پیدا می‎کند؟
این یک برنامه کوتاه‌مدت نیست و ما می‌توانیم انتظار داشته باشیم در مدت یکسال بتوانیم کمبود سرانه را جبران کنیم. زمانی که از توسعه صحبت و به یکپارچه‌نگری اشاره می‌کنیم‌‌، صرفا موضوع سرانه مدنظر نیست‌، بلکه موضوع‌های عدالت و دسترسی هم مطرح است؛ یعنی ممکن است سرانه محله درست باشد ولی دسترسی به آن عادلانه نباشد به این معنی که به‌طور عادلانه در دسترس همگان قرار نگیرد. علاوه براین‌ها‌، موضوع قابلیت استطاعت نیز اهمیت دارد یعنی سرانه محله متناسب با توان اقتصادی مردم آن محله برای بهره‌گیری از خدمات آن باشد. به‌عنوان نمونه‌، وجود یک سرای درمانی در یک محله که به قدری گران است که بیشتر ساکنان آن محله امکان استفاده از آن را ندارند.
*امسال آیا بودجه ای شهرداری تهران برای این امر اختصاص داده است؟
- امسال برای اولین‌بار شهرداری تهران بودجه مشخصی را برای رفع کمبود خدمات در بافت‌های مسکونی فرسوده پیش‌بینی کرده است‌. بودجه‌ای با حدود 350میلیارد تومان داریم که آیتم‌های گوناگون 4حوزه تملک‌‌، بازگشایی معابر‌، تامین فضای سبز‌، پارکینگ و بهسازی محیط در آن دیده شده است‌.
بودجه دیگری هم داریم که متناسب با مناطق مختلف پروژه را تعریف کرده است‌. به‌عنوان نمونه، در محله تختی یک انبار را در نظر گرفته‌ایم‌ و در حال مذاکره با مالک آن هستیم تا بتوانیم آن را خریداری و تبدیل به فضای سبز برای محله کنیم. از سوی دیگر، در تلاش هستیم کمک نهادهای دیگر را برای تامین سرانه خدماتی بگیریم.
براساس تفاهمی که با دولت داشته‌ایم و سازمان برنامه نیز آن را پذیرفته‌‌، البته باید یادآور شد که هنوز عملی نشده‌‌، قرار است در سال جاری 300میلیارد تومان برای بافت‌های فرسوده پیش‌بینی شود‌. در راستای این طرح در محله‌ها پروژه‌های خدماتی را شناسایی و به سازمان برنامه و شرکت بازآفرینی شهری معرفی کرده‌ایم و انتظار داریم با تخصیص این منابع و منابعی که شهرداری در اختیار دارد بتوانیم امسال یک گام قابل‌توجه در راستای ارتقای وضعیت خدمات در محلات برداریم. این یک حرکت مستمر است و سال‌ها باید تکرار شود. براساس آنچه در برنامه ششم توسعه پیش‌بینی شده سالانه باید 10درصد بافت فرسوده در اولویت قرار بگیرد و وارد چرخه نوسازی شود.
* آیا می‌توانید بگویید در حال حاضر محلات از لحاظ فرهنگی و اجتماعی چقدر ارتقاء پیدا کرده‌اند ؟
نه. به این دلیل که به‌تازگی مرحله پایش را آغاز کرده‌ایم. این پایش در سال‌های گذشته انجام نشده است، اما به شما قول می‌دهیم ظرف یک سال آینده مشخص کنیم تحت‌تاثیر این اقدامات و پروژه‌ها چه میزان تغییرات داشته‌ایم‌.
* به سکونتگاه‌های غیررسمی انشعاب داده نمی‌شود و شهرداری قصد دارد آنها را خراب کند. برای اینها چه تصمیماتی دارید!؟
اول اینکه سابقه مواجهه با این محدوده‌ها با نگاه تخریبی بوده است اما در حال حاضر نه شهرداری تهران و نه دولت رویکرد تخریبی ندارد و ما ناچار باید حق سکونت متصرفین را به رسمیت بشناسیم. هر برنامه‌ای که برای این محدوده‌ها در نظر داریم باید با پیش‌بینی تداوم سکونت در این محله‌ها باشد. مهم‌ترین مشکل این محدوده‌ها در تهران نداشتن سند مالکیت است.همه آنها انشعاب آب، برق،گاز و تلفن را دارند اما به این دلیل که سند مالکیت ندارند در عمل نمی‌توانند از سیاست‌های تشویقی که پیش‌بینی شده استفاده کنند.
*آیار اهکاری برای رفع مشکلات این محلات وجود دارد؟
این محله‌ها راهکاری به جز رفع مشکل مالکیت ندارند. در حال حاضر این محله‌ها اولویت و جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده‌اند. این محله‌ها همیشه از برنامه‌های نوسازی کنار گذاشته می‌شدند اما ما امسال آنها را به برنامه‌ها وارد کردیم. زمانی که من وارد این بخش شدم به‌تازگی فقط در کن سازمان نوسازی وارد شده بود که ما امسال در حال گسترش این محدوده‎ها هستیم و به محله‌هایی مانند خاک سفید، شمیران‎نو، حصارک و اسماعیل‌آباد منطقه ۱۸ که در محدوده سکونتگاه‌های غیررسمی هستند، حتی اگر بافت آنها فرسوده نباشد، وارد می‌شویم و در این محله‌ها استقرار پیدا می‌کنیم. پیش‌تر اقداماتی برای رفع مشکل مالکیت این محدوده‌ها انجام شده که ناکارآمد بوده است.
*طبق قانون آیا اقدامی برای اعطای مالکیت به ساکنان صورت داده اید؟
در یکی از بندهای قانون احیاء که در سال ۸۹ به تصویب مجلس رسیده، آمده است در مواردی که مشکل مالکیت و مجهول‌المالکیت ورثه‌ای یا هر نوع مشکل مالکیتی وجود داشته باشد، هیات 3نفره‌ای با حضور نمایندگان ثبت اسناد اداره کل راه و شهرسازی استان و یک قاضی که از سوی مدیر کل دادگستری استان معرفی شده، تشکیل ‌می‌شود که محوریت این هیات هم با قاضی است. این هیات باید به‎طور مستمردر اداره ثبت اسناد تشکیل شود، موضوعات را بررسی و حکم صادر کند.
ما از سال ۸۹ پیگیر تشکیل این هیات‎ها هستیم که البته تشکیل هم شده‌اند و هرجا هم که تشکیل شده‌اند، دفاتر ما از طرف مردم پرونده‎های مربوط را به آنها ارائه می‌دهند تا در دستور کار هیات قرار بگیرد، اما واقعیت این است که به آن اندازه‌ای که انتظار می‌رفت، کارآمدی نداشته است. چون فرآیند تصمیم‌گیری در این هیات‎ها به کندی انجام می‌شود. نداشتن سرعت عمل یکی از معضلات و مشکلات کار با آنهاست که امسال سرعت بخشیدن به این فرآیند را دستور کار قرار داده‌ایم. یکی از برنامه‎هایی که برای این موضوع در دستور کار داریم، بازآفرینی پایدار کلانشهر تهران است که به‌عنوان یکی از زیرشاخه‌های ستاد ملی تشکیل شده است که ریاست آن با شهردار تهران و دبیری آن با مدیر عامل سازمان نوسازی شهرداری و در همین جا مستقر است. بعد از یک دوره رکود که در این ستاد وجود داشت، در حال فعال کردن این ظرفیت و پیگیر موضوع هستیم.
نخستین جلسه ستاد را با حضور شهردار تهران تشکیل داده‎ایم و چون نمایندگان نهادهای گوناگون از جمله اداره ثبت حضور دارند می‌توانیم از آن ظرفیت‌ها استفاده کنیم و به این موضوع سرعت ببخشیم؛ اقدامی که ما در سطح کلان با سیاست‌گذاری در حال انجام آن هستیم. علاوه بر این، دفاتر ما در سطح محله متناسب با نوع مالکیت موضوع را پیگیری می‌کنند. همان‌طور که می‌دانید سند مالکیت محلات با هم متفاوت است مثلا سند مالکیت محله یافت‌آباد با محله فرحزاد فرق می‌کند. این محله‎ها یک نوع مسئله و راه حل ندارند، بلکه هر کدام راه‌حل متفاوتی دارند. دفاتر ما در این زمینه در حال پیشروی هستند و ما تا امروز توانسته‌ایم برای بیش از ۱۰۰ پلاک سند بگیریم که تعداد آنها کم است ولی اینکه بعد از یک دوره حدود ۵۰ساله این اتفاق افتاده می‎تواند یک چشم‌انداز امیدوارکننده باشد.
*یکی از پروژه های مهم در دست اقدام در شهرداری تهران طرح نیلوفری است برای آن چه اقداماتی صورت گرفته است؟
در پروژه طرح نیلوفری ما مسئول تهیه طرح و برنامه هستیم و اجرای آن با حوزه معاونت فنی عمران است. در این زمینه اختلاف نظری با راه آهن وجود داشت. قبلا توافقاتی بین شهرداری و راه آهن صورت گرفت که زمینی را خریداری کنند. خوشبختانه آقای اخوندی در آخرین جلسه‌ای که داشت دستور داد تا این طرح به‌عنوان یک پروژه بازآفرینی شهری در نظر گرفته شود. این کار یک گشایش بزرگی بر اختلاف راه‌آهن و شهرداری تهران ایجاد کرد.
ما برای طراحی و برنامه‌ریزی محور نیلوفری دو تا اقدام را به‌طور همزمان پیش می بریم. یکیکوتاه‌مدت که فضا را از این حالت خارج کند؛ یعنی همین فضایی که آزاد شده است، شن‌پاشی و بعد بسترسازی شود.
ما اعتقاد داریم محور نیلوفری بزرگ مقیاس‌ترین فرصت باز‌آفرینی شهر تهران است. شما کجا می توانید ۵۰ هکتار زمین یکپارچه روی محروم‌ترین و فرسوده‌ترین نواحی شهر داشته باشید که آزاد باشد. به همین دلیل اعتقاد داریم که تهیه برنامه‌‌های این محدوده باید با یک وسواس و دقت خیلی مضاعفی انجام شود و این دومین کاری است که ما در این پروژه انجام می‌دهیم.
*در جهت این وسواس که فرمودید چه راهکاری را پیش بینی کرده اید؟
راهکاری که ما در پیش گرفته‌ایم راهکار مسابقه است. یک مسابقه طراحی شهری را برای این پروژه شروع کردیم از حدود دو ماه پیش شروع شده است و فکر می‌کنم هفته آینده وارد فراخوان عمومی شویم و مسابقه در دو مرحله انجام شود. مرحله اول به صورت عمومی با مشارکت همه متقاضیان است که بعد از داوری و انتخاب آثار برگزیده انجام می شود. در مرحله دوم وارد مرحله معماری و برگزیدگان می‌شود و سعی کردیم داوران مسابقه هم از تمام گروه‌‌های مختلف باشد و برای این کار از جامعه‌شناس، مهندس ترافیک، برنامه ریز شهری، طراح شهری، معمار شهری، هنرمند و مجسمه ساز و فیلم ساز بهره می‌بریم.
*ضمانت اجرایی این مسابقه چیست؟
نامه ثبت این مسابقه را امضاء کرده‌ام و در دبیرخانه ثبت و هماهنگی‌‌های لازم برای آن انجام شده است. ما مهمترین ضمانت اجرایی که نیاز داریم این است که نتایج مسابقه به اجرا برسد و به یک طرح اجرایی تبدیل شود که برای اینکار کنار هیات داوران یک کمیته مشورتی شکل دادیم. این کمیته با حضور همه دستگاه‌‌های دخیل در اجرای این پروژه است و شهرداران مناطق ۱۷ و ۱۸ ،معاون معماری شهرسازی و فنی شهرداری تهران، مدیر عامل شرکت باز آفرینی شهری به عنوان نماینده از طرف وزارت راه و همه کنشگرانی دخیل در این پروژه حضور دارند. بنابرین این مسابقه به صورت مشترک پیش خواهد رفت و حتی ما جلسه مشترک بین کمیته مشورتی می‌گذاریم و فکر می کنم این ‌‌ها می توانند مهمترین ضمانت اجرایی باشند.

rating
انتخاب رنگ:
عرض اسکین:
پترن زمینه:
ستون های مگا منو:
گزینه جستجو: خروج